Showing posts with label economy. Show all posts
Showing posts with label economy. Show all posts

Monday, 7 November 2016

Το διακυβευμα των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ, για την Ελλαδα


Έχουμε τις αμερικάνικες προεδρικές εκλογές.. τα τελευταία στοιχεία των δημοσκοπήσεων καθώς και τα πρώτα αποτελέσματα των πρόωρων ψηφοφοριών δείχνουν καθαρή επικράτηση της Κλίντον, αλλά με μικρό προβάδισμα.

Αυτό που θα πρέπει να κρατήσουμε είναι ότι ακόμα και στην περίπτωση της επικράτησης Κλίντον, θα πρέπει να δούμε και τα αποτελέσματα σε Κογκρέσο και Γερουσία και να δούμε εάν θα υπάρχει κάποια μορφή ακυβερνησίας.

Στην περίπτωση Τραμπ, ο διχασμός στην αμερικανική κοινωνία όχι μόνο θα ενταθεί αλλά θα προκαλέσει ένα πολιτικό τσουνάμι σε όλο τον πλανήτη με γεωπολιτικές επιπτώσεις. Κι αυτό είναι κρίσιμο για όλες τις εκλογές που θα διεξαχθούν στην Ευρώπη το 2017 (ενδεχομένως και στην Ελλάδα) και για χώρες όπως η Ελλάδα και η Κύπρος που βρίσκονται στα όρια της Δύσης.

Αλλά είναι σίγουρο ότι και στην περίπτωση επικράτησης της Κλίντον, η αμερικάνικη κοινωνία θα εισέλθει περαιτέρω σε μία περίοδο έντονης εσωτερικής πολιτικής κρίσης, κι αυτό θα επηρεάσει και την εξωτερική πολιτική της.

Το παραπάνω σε συνδυασμό με τα γεωπολιτικά ζητήματα της Άπω Ανατολής, αυξάνουν την πιθανότητα να έχουμε περαιτέρω επικέντρωση του αμερικάνικου ενδιαφέροντος στην Ασία και μείωση του ενδιαφέροντος στα ευρωπαϊκά θέματα, τα οποία θα κληθεί να αναλάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη πρέπει να ανεβάσει ταχύτητα στα θέματα κοινής εξωτερικής πολιτικής, ασφάλειας και άμυνας για να εμπεδωθεί και να ισχυροποιηθεί το δυτικό σύστημα ασφάλειας στην περιοχή. Επίσης, στο οικονομικό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Ένωση μετά τη συμφωνία CETA (EE-Καναδάς) πρέπει να προχωρήσει και στην εμπορική συμφωνία ΤΤΙΡ (Transatlantic Trade and Investment Partnership), η οποία θα εμπεδώσει την αμυντική συμμαχία ΗΠΑ-ΕΕ και στο οικονομικό επίπεδο.

Στην παραπάνω μεγάλη εικόνα, η Ελλάδα μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο ως βεράντα των δυτικών συμφερόντων στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής. Αρκεί να το κατανοήσει, να μην αλληθωρίσει γεωπολιτικά και να το εκμεταλλευτεί σε μία μακροχρόνια, βιώσιμη βάση.

Άλλωστε είτε το θέλουμε, είτε όχι ....μας χωρίζει πολιτισμικό χάος με όλες τις
εναλλακτικές πορείες

Tuesday, 18 October 2016

Δεν έχει πάντα δίκιο ο κ. Σόιμπλε....

Να είμαστε ειλικρινείς ...

Δεν επιβεβαιωνόμαστε ως φιλοευρωπαίοι εαν επικροτούμε καθετί που λέει ο Σόιμπλε ... και φυσικα δεν γινεται ο Τσιπρας αυτόματα φιλοευρωπαίος εαν πάρει μια φιλοευρωπαϊκή θεση σε ενα θεμα.

Ειναι λάθος να γινεται αντιπολίτευση στο σχεδιο Τσιπρα για ελάφρυνση του χρέους τωρα, και να θεωρούμε αντιευρωπαϊκή τη στάση αυτη, τη στιγμη που διαφαίνεται οτι ο Σόιμπλε ειναι απομονωμένος στο θεμα.

Θα έλεγα μαλιστα οτι η θεση Σόιμπλε ειναι αντιευρωπαϊκή γιατι συστηματικά θεωρεί οτι η πολιτική ατζέντα όλων των ευρωπαϊκών χωρών θα πρεπει να καθορίζεται απο αυτη του Βερολίνου. Εκτος των άλλων, ο Σόιμπλε με τη στάση του, ενδεχομενως να ηρωποιησει μια ανίκανη, αντιευρωπαϊκή ελληνικη κυβερνηση και να παρατείνει την παραμονή της στην εξουσια .

Για να ειμαι συγκεκριμένος, εαν δεν γινει ΤΩΡΑ κάποιας μορφής ελάφρυνσης του χρέους, η Ελλαδα θα χρειαστει νέα χρήματα το 2018. Κι αυτο ειναι εξαιρετικα δυσκολο να συμβεί. Άρα ειναι προς όφελος και των πιστωτών να προχωρήσουν σε μια νέα συμφωνία τωρα.

Αυτο που αγνοούν οι διάφοροι αρθρογράφοι, ίσως λογω έλλειψης γνώσεων ή εμπειρίας σε σχεση με το πως λειτουργούν οι αγορες, ειναι οτι η έξοδος για δανεισμό απο τις αγορες χρειάζεται προετοιμασία, χρονο για να εμπεδωθεί εμπιστοσύνη.

Με βαση αυτο, η ολοκλήρωση του προγράμματος το 2018 δεν συνεπάγεται αυτόματη έξοδος στις αγορες. Άρα το χρονικό περιθώριο ειναι εξαιρετικα στενό για να υλοποιηθεί το σχεδιο Σόιμπλε και οδηγούμαστε σε 4ο μνημόνιο που θα ειναι πιο δυσκολο να περασει απο τη γερμανική Βουλή
Εαν περιμένουμε τις γερμανικές εκλογές για να ξεκινήσει η συζήτηση α) ριψοκινδυνευουμε να μην ξεκινήσει γιατι ειτε βγούμε τωρα, ειτε δεν βγούμε, το ακροδεξιό κόμμα ειναι εξαιρετικα πιθανόν να μπει στη Βουλή, β) δεν γνωρίζουμε ποια θα ειναι η κατασταση στη διεθνή οικονομια τοτε. Μια ενδεχόμενη επιδείνωση θα καταστήσει απαγορευτική καθε σκέψη για δανεισμό απο τις αγορες.

Επισης, τη δικαιούμαστε την ελαφρυνση ετσι κι αλλιώς λογω της συμφωνίας του 2012 που είχε κατορθωσει η κυβέρνηση Σαμάρα, Βενιζέλου, Στουρνάρα. Αυτο που υπαρχει ως ζήτημα ειναι ο χρόνος που θα συμβεί αυτο, που στη συμφωνία του Μαΐου λανθασμένα τοποθετήθηκε το 2018.

Θα πρεπει επισης να επισημανθεί οτι η μη ολοκλήρωση της συμφωνία ελαφρυνσης αποτελει σημαντικο ανασταλτικό παράγοντα για επενδύσεις. Γιατι κανεις σοβαρός επενδυτής δεν θα σκεφτεί να επενδύσει στην Ελλαδα εαν υπαρχει αυτη η εκκρεμότητα. Άρα συμφέρει και τους πιστωτες γιατι η βελτίωση του επενδυτικού προφίλ της ελληνικης οικονομιας, θα αυξήσει την πιθανότητα να πάρουν τα χρήματα τους πισω.

Επισης, η συμφωνία ελαφρυνσης συνδυάζεται με μικρότερα πρωτογενή πλεονάσματα, στοιχείο που δημιουργεί το θετικό υπόβαθρο για μειώσεις φόρων, χωρις αυτο να σημαίνει οτι οι δράσεις στο μέτωπο της μείωσης των δαπανών δεν θα πρεπει να συνεχιστούν.

Το τελευταίο και πιο σημαντικο, εχει έρθει και η σειρά της Γερμανίας να κανει διαρθρωτικες αλλαγές στο εσωτερικό της ετσι ωστε να επιλύσει τα διαρθρωτικά προβλήματα του τραπεζικού συστηματος της και να διευκολύνει την ανάπτυξη του συνόλου της ευρωπαϊκής οικονομιας.

Η συμφωνία του Μαΐου 2016 πρεπει να αλλάξει με νέα συμφωνία, και η χρονική συγκριτικά ειναι υπερ μιας διευθέτησης του ζητήματος τις επόμενες εβδομάδες κι αφου ολοκληρωθεί η αξιολόγηση του ελληνικού προγράμματος.

Οπως και για πολλα αλλα θεματα, το παραπάνω σχεδιο δεν μπορει να προχωρήσει στην περιπτωση εκλογής Τραμπ γιατι τοτε παμε σε αχαρτογράφητα ύδατα

Monday, 27 June 2016

Η Μεγάλη Βρετανία παραδίδει μαθήματα κοινοβουλευτισμού και διαχείρισης κρίσης


Η δήλωση Κάμερον στη Βουλή των Κοινοτήτων ότι το Brexit ήδη συμβαίνει και θα πρέπει να σεβαστούμε την κρίση του βρετανικού λαού ... είναι λογική κι εντάσσεται στο πλαίσιο της ανάκτησης της συνοχής της βρετανικής κοινωνίας, η οποία βρίσκεται έντονα διχασμένη μετά το δημοψήφισμα.

Στο ίδιο πλαίσιο, το κίνημα αντι-Brexit στην προσπάθεια του να προσελκύσει πρώην οπαδούς του Leave στο κίνημα της παραμονής στην ΕΕ, άλλαξε το όνομα του σε "Stand Together".

Αυτό που δεν έχει γίνει κατανοητό στην ελληνική κοινή γνώμη είναι ότι ο κοινοβουλευτισμός στη Μεγάλη Βρετανία δεν είναι απλά το πολίτευμα της χώρας ... αλλά έχει βάθος και παράδοση πολλών αιώνων.

Η πρώτη μορφή αγγλικού κοινοβουλίου ξεκίνησε το 1066, συνεχίστηκε από τη Magna Carta το 1215 και φτάνουμε στην υφιστάμενη μορφή του βρετανικού κοινοβουλίου το 1707.

Στο σύγχρονο πλαίσιο, αυτό σημαίνει ότι το πρόσφατο δημοψήφισμα θα πρέπει να επικυρωθεί από τη Βουλή των Κοινοτήτων, δηλ. τους βουλευτές που έχουν εκλεγεί το 2015. Αυτή η έγκριση πρέπει να γίνει όχι μόνο επειδή το αναφέρει νομοσχέδιο με το οποίο διενεργήθηκε το δημοψήφισμα αλλά κι επειδή αυτό αφορά και την ουσία του βρετανικού πολιτεύματος και την παράδοση.

Εκεί δημιουργείται το πρόβλημα. Κι αυτό γιατί οι βουλευτές του σημερινού κοινοβουλίου δηλώνουν υπέρ της παραμονής στην ΕΕ (480 κινήθηκαν υπέρ του Remain και 160 βουλευτές υπέρ του Leave).  Κι αυτό δεν εμποδίζει μόνο την επικύρωση του δημοψηφίσματος από το κοινοβούλιο, αλλά και την αντικατάσταση του Κάμερον από το νέο αρχηγό που θα υλοποιήσει την έξοδο από την ΕΕ. Γιατί και στις δυο περιπτώσεις, δηλ. κοινοβούλιο και κοινοβουλευτική ομάδα των Τόρις υπερτερούν οι φιλοευρωπαίοι.

Αλλά ακόμα κι αν προκυρηχθούν νέες εκλογές, το εκλογικό σύστημα των μονοεδρικών περιφερειών, η χαμηλή ποιότητα των στελεχών της πλευράς του Leave αλλά και η κατάρρευση της οικονομίας ή η υπαναχώρηση σε πολλές πολιτικές θέσεις της εκστρατείας του Leave δεν εξασφαλίζουν ότι και το επόμενο κοινοβούλιο θα είναι υπέρ της εξόδου από την ΕΕ.

Άρα ένα σημαντικό θέμα είναι η παραμονή ή όχι της Μεγάλης Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κι ένα εξίσου σημαντικό θέμα είναι η επανασύνδεση του πολιτικού συστήματος με τους ψηφοφόρους του. Kαι κυρίως το κοινοβουλευτικό σύστημα θα πρέπει να απομονώσει με πολιτικούς όρους το κίνημα ξενοφοβίας που έχει εξαπλωθεί σε όλη την επικράτεια και απειλεί τους μετανάστες (Ευρωπαίους ή μη )

Αύριο στη σύνοδο κορυφής, δεν βλέπω πως ο Κάμερον θα κάνει επίσημη δήλωση έναρξης των διαπραγματεύσεων εξόδου χωρίς επικύρωση του αποτελέσματος από τη Βουλή των Κοινοτήτων.

Δυστυχώς δεν βλέπω επίλυση του θέματος άμεσα γιατί το δημοψήφισμα είναι πρόσφατο ... εκτιμώ όμως ότι αυτό θα γίνει περί το τέλος του καλοκαιριού κι όσο περνά ο καιρός τόσο τα πράγματα θα γίνονται δυσμενή για την πλευρά του Brexit και την βρετανική οικονομία.

 

 

Ταυτόχρονα, η δυσμενής κατάσταση που έχει περιέλθει η βρετανική οικονομία θα "μαζεύει" και το ευρωσκεπτικιστικό κίνημα στην Ευρώπη. Είναι απίστευτο το πως τρεις ημέρες επηρεάστηκε το τελικό αποτέλεσμα των Ισπανικών εκλογών και τη δημοφιλία του κινήματος Podemos.

Με βάση τα παραπάνω, το νησί έχει εισέλθει σε μία περίοδο έντονης αβεβαιότητας, η οποία θα επηρεάσει την ασφάλεια και την οικονομία του. Το γεγονός ότι η Μεγάλη Βρετανία αποτελεί το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό κέντρο, την 6η οικονομία σε μέγεθος στον κόσμο, τη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δημιουργεί ζητήματα στην οικονομία και την ασφάλεια της Γηραιάς Ηπείρου.

Το δημοψήφισμα δεν αποτελεί μία εγωιστική κίνηση του πρωθυπουργού Κάμερον αλλά εκ των πραγμάτων δείχνει ότι στο νησί υπήρχαν σημαντικά προβλήματα τόσο στο επίπεδο της εσωτερικής ασφάλειας, όσο και στην οικονομία ή το πολιτικό σύστημα. Το πογκρόμ επιθέσεων εναντίον ευρωπαίων μεταναστών (κυρίως Πολωνών) δείχνει ότι είναι συμφέρον όλων των Ευρωπαίων να επιλυθεί το θέμα με πολιτικούς όρους.

Σε κάθε περίπτωση, η Μεγάλη Βρετανία παραδίδει μαθήματα κοινοβουλευτισμού και διαχείρισης κρίσεων … ας ελπίσουμε ότι σύντομα αυτές οι προσπάθειες θα επιβραβευτούν και σύντομα το νησί θα επανέλθει στην ευρωπαϊκή οικογένεια με τις μικρότερες απώλειες.

 

Thursday, 23 June 2016

Ξεκίνησε η ψηφοφορία για το βρετανικό δημοψήφισμα

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι θα έχουμε μία μακρά νύχτα σήμερα στο βρετανικό δημοψήφισμα...

Ως υπέρμαχος της Ευρώπης, θέλω να πιστεύω ότι οι βρετανοί ψηφοφόροι θα ψηφίσουν παραμονή. Αλλά οι Βρετανοί δεν αλλάζουν εύκολα γνώμη, οι αντιθέσεις δεν περιορίζονται στην οικονομία αλλά έχουν επεκταθεί σε πολιτισμικά και ιστορικά θέματα. Και μένει να δούμε το κατά πόσο το θλιβερό γεγονός της δολοφονίας της Jo Cox, αύξησε τη συσπείρωση και κατεύθυνε τους αναποφάσιστους προς το Remain σε τέτοιο βαθμό έτσι ώστε να έχουμε επικράτηση του Remain.

Σε κάθε περίπτωση, η ζημιά έχει γίνει. Την επόμενη ημέρα, η Μεγάλη Βρετανία θα εξακολουθεί να είναι μία διχασμένη χώρα. Κι αυτό θα ενταθεί ανεξάρτητα αποτελέσματος. Στην περίπτωση της επικράτησης του Remain, οι πιέσεις θα ενταθούν γατί εκτός των άλλων η βρετανική κυβέρνηση έχει να διαχειριστεί μια διχασμένη χώρα, με τις δυνάμεις του Leave να αντιπολιτεύονται κάθε κυβερνητικό μέτρο και διαρθρωτικές αλλαγές.

Αυτό σημαίνει ότι η κυβερνητική πλειοψηφία θα βρεθεί σε αμφισβήτηση. Στην περίπτωση της επικράτησης του Leave, η Μεγάλη Βρετανία δεν θα αποχωρήσει αυτόματα από την Ένωση. Κι αυτό γιατί το δημοψήφισμα έχει γνωμοδοτικό χαρακτήρα (εκ του σχετικού νόμου), η διαδικασία αποχώρησης είναι μακρά και πολύπλοκη κι όλες οι αποφάσεις εξακολουθούν να παραμένουν στο βρετανικό κοινοβούλιο.

Αυτό μπορεί να σημαίνει α) να αγνοηθεί το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος από το κοινοβούλιο (εξαιρετικά απίθανο να συμβεί η ελληνική περίπτωση) β) να παραιτηθεί η κυβέρνηση και να προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές (γιατί οι φιλο-ευρωπαίοι βουλευτές αποτελούν το 70% του κοινοβουλίου).

Και τι θα συμβεί εάν στις βουλευτικές εκλογές επικρατήσουν ξανά οι φιλο-ευρωπαίοι βουλευτές κι όχι οι ουγκα-γκα-μπουμ ευρωσκεπτικιστές??? Και κυρίως, τι θα συμβεί στην οικονομία στο ενδιάμεσο και μέχρι να σταθεροποιηθεί η κατάσταση???

Σε κάθε περίπτωση θα δούμε εξελίξεις στα δύο μεγάλα κόμματα (συντηρητικούς κι εργατικούς) και αύξηση της πολιτικής αστάθειας σε μία χώρα που δεν βρίσκεται στην περιφέρεια της ευρωζώνης (όπως η Ελλάδα) αλλά αποτελεί το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό κέντρο. Το τελευταίο είναι το πιο σημαντικό και αποτελεί αχαρτογράφητα ύδατα για για όλους (και την Ελλάδα)

Η επαναφορά του waiver για τα ελληνικά μόλογα από την Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα


Έχουμε καλά νέα ...


Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα απεφάσισε να επαναφέρει απο τις 29 Ιουνιου το καθεστώς της κατ΄εξαίρεση επιλεξιμότητας των ελληνικών ομολόγων (waiver)....

.... η ΕΚΤ απεφάσισε να ξανακάνει δεκτά τα ελληνικά ομόλογα ως ενέχυρο στις πράξεις κύριας αναχρηματοδότησης των ελληνικών τραπεζών.
 
H επαναφορά του waiver της Ευρωπαικής Κεντρικής Τράπεζας για τα ελληνικά ομόλογα αποτελεί θετική κίνηση αλλά ταυτόχρονα σημαίνει δύο πραγματα

Να ξεκαθαρίσουμε κάτι:
 
1. η επαναφορά του waiver σημαίνει ότι αυτό προυπήρχε, είχε κατακτηθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση Σαμαρά και καταργήθηκε λόγω της πολιτικής αστάθειας που προκληθηκε τον Ιανουάριο του 2015, της προκλησης πρόωρων εκλογών και της μετέπειτα αλλοπρόσαλλης διαπραγμάτευσης των κομμάτων του κυβερνητικού συνασπισμού ΣΥΡΙΖΑ ΑνεξΕλ

2. το waiver σημαίνει ότι η Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα, εξακολουθεί να δεχεται τα ελληνικά ομόλογα σε παράκαμψη των βασικών αρχών λειτουργίας της συμφωνα με τους οποίους τα ομόλογα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια (τα οποία δεν πληρουν τα ελληνικά).
Άρα η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να βρίσκεται στο περιθώριο της ευρωζώνης και η συμμετοχή των ελληνικών ομολόγων στην Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα γίνεται χαριστικά, αποκλειστικά επειδή είμαστε μέλη της ευρωζώνης και βρισκόμαστε εντός μνημονιακού πλαισίου.
 

Τι σημαίνει πρακτικά η επαναφορά του waiver;
 
1. κάποια επιπλέον βήματα στην κατευθυνση χαλάρωσης των Capital Controls (οχι στο cash αλλα ας πουμε στο να μπορείς να αποπληρώνεις πρόωρα το σύνολο του δανείου σου)
 
2. Μια αυξηση της κερδοφορίας των τραπεζών γιατι δανεισμός από την ΕΚΤ σημαίνει χαμηλότερο επιτόκιο δανεισμου. Οι ελληνικές τραπεζες πρεπει να δανείζονται γιατι εχουν περισσότερα δάνεια απο καταθέσεις. Ο φθηνότερος δανεισμός, εκ των πραγμάτων βοηθά στην αυξηση της κεφαλαιακής επάρκειας που ειναι απαραίτητη για τη διαχείριση των κόκκινων δανείων και τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομιας.
 
3. Γινεται το πρώτο βήμα για τη συμμετοχη της Ελλάδας στο μηχανισμό ποσοτικής χαλάρωσης δηλ να μπορούν να χρησιμοποιούνται ομόλογα κρατικά ή ιδιωτικά για την άντληση φθηνής ρευστότητας απο την ΕΚΤ. Αυτο θα απελευθερώσει επιπλεον ρευστότητα απο τις τραπεζες για τη χρηματοδότηση μικρότερων επιχειρήσεων.
 
4. Γινεται το πρώτο βήμα για την επαναφορά για δανεισμό των ελληνικών τραπεζών στη διατραπεζική αγορα. Οι ελληνικές τραπεζες τωρα δεν μπορούν να δανειστούν απο άλλες τραπεζες στο εξωτερικό κι αυτο ειναι θεμα αξιοπιστίας και κυριως
 
5. Στέλνεται ενα σημαντικο μηνυμα προς τις αγορες, οτι η ελληνικη οικονομία επανέρχεται σταδιακα στην κανονικότητα. Εκτιμω οτι θα δουμε αναβαθμίσεις της ελληνικης οικονομιας σύντομα.
 
Αλλα μην ξεγελιόμαστε το κλίμα θα βελτιωθεί αλλα δεν θα αλλάξει αρδην. Κι αυτο γιατι η υπερφορολόγηση τσακίζει σημαντικο τμήμα της οικονομιας και η απουσία φιλικού επενδυτικού ecosystem συνεχίζει να αποτελει εμπόδιο για την προσέλκυση επενδύσεων

Thursday, 2 June 2016

Πως επηρεάζει το νέο τούνελ του Gotthard, τα ελληνικά λιμάνια;

Είναι σίγουρο ότι με το άκουσμα της διάνοιξης του τούνελ μήκους 57.1 χλμ. στο Gotthard, η σκέψη της πλειοψηφίας της ελληνικής κοινής γνώμης πήγε στο ότι αυτό θα διευκολύνει του εκδρομείς των χιονοδρομικών κέντρων της Ελβετίας.
Αλλά αυτή η αντίληψη αποτελεί ένα μικρό τμήμα της εικόνας και σίγουρα δεν θα είχαμε εργασίες 24 χρόνων (7 χρόνια προετοιμασίας και 17 χρόνια κατασκευής), την κατασκευή 151 χλμ. διαφόρων τούνελ και δαπάνη 8.5 δισ. ευρώ για να ταξιδεύουν γρήγορα οι ευρωπαίοι για σκι. Και τι χρειάζεται ένα low base τούνελ για το σκι;
Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, καθε κατασκευαστικό έργο, του οποίου η εμβέλεια της ξεπερνά τα σύνορα μιας χώρας, εντάσσεται εκ των πραγμάτων στις γεωπολιτικές εξελιξεις.
Κι αυτο γιατι αλλάζει τους συσχετισμούς δυνάμεων στο γεωγραφικό χάρτη.
Στο πλαισιο αυτο, οπως η πρόσφατη διαπλάτυνση της διώρυγας του Σουεζ αύξησε το γεωπολιτικο ρόλο του Πειραιά, του εγγυτερου λιμένα της ηπειρωτικής Ευρώπης γιατί μετά τη διάνοιξη είναι δυνατό να μεταφέρονται μεγαλυτερα φορτία και να αποφεύγεται ο θαλάσσιος δρόμος της Νοτιας Αφρικής ...
....ετσι και η διάνοιξη του τούνελ του Gotthard στην Ελβετία αυξανει το γεωπολιτικο ρόλο των λιμένων Ροτερνταμ και Γένοβας (ανταγωνιστικό του Πειραιά στη Μεσόγειο).
Η μεγάλη εικονα δείχνει οτι μειώνεται η απόσταση του άξονα βορρά νότου κατα μια ώρα και ταυτοχρονα γινεται ασφαλεστερη. Και κυριως επιταχύνεται η μεταφορά εμπορευμάτων στον άξονα Ροτερνταμ Ελβετιας Γένοβας.
Επηρεαζει η διάνοιξη του τούνελ του Gotthard τη σημασία του λιμένα του Πειραιά;
Φυσικα και την επηρεαζει γιατι αυξανει την ανταγωνιστικότητα του λιμένα του Ροτερνταμ. Αλλα κι εδω δεν φταίνε οι ξένοι αλλα εμεις.
Κι αυτο γιατι
1. την ίδια ώρα η Ειδομενη κρατήθηκε κλειστή για περίπου 60 ημέρες
2. το θεμα της ολοκλήρωσης της ιδιωτικοποίησης του λιμένα του Πειραιά δέχεται επιθέσεις απο υπουργούς, συνδικαλιστές και τοπικούς άρχοντες κι ακομα δεν εχει ολοκληρωθεί, και
3. το θεμα του διαμετακομιστικού κέντρου στο Θριασιο δεν εχει μπει σε τροχιά υλοποίησης.
H μεγάλη εικόνα γίνεται πιο δυσμενής για τα ελληνικά συμφέροντα όταν αναλογιστούμε ότι αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε διαδικασία κατασκευής το τούνελ Brenner μήκους 64 χλμ. το οποίο συνδέει την Ιταλία με την Αυστρία και την Κεντρική Ευρώπη.
Αυτό σημαίνει ότι εάν αποσταθεροποιηθεί η Ελλάδα και τα Βαλκάνια, αυτό μπορεί να προκαλέσει την απομόνωσή μας, αναδεικνύοντας τη Γένοβα ως το αξιόπιστο λιμάνι για το εμπόριο και προς την Κεντρική Ευρώπη.
Να υπενθυμίσω οτι επι αιώνες, η σημερινη ελληνική επικράτεια παρέμενε εκτος μεγάλων οδών. Ότι ακομα και επι βυζαντινής αυτοκρατορίας ή ελληνιστικής περιόδου, η Αθήνα παρέμενε απομονωμένη κι εκτος εξελίξεων;
Γίνεται αντιληπτό οτι πρεπει να τρέξουμε ;

Wednesday, 1 June 2016

Τρεις εβδομάδες πριν το κρίσιμο δημοψήφισμα που θα κρίνει την παραμονή της Μεγάλης Βρετανίας στην ΕΕ

Το επόμενο διάστημα και μέχρι το δημοψήφισμα για την παραμονή ή οχι της Μεγάλης Βρετανίας στη ΕΕ (23 Ιουνιου) θα δώσω λιγο προσοχή στο θεμα. Οι λόγοι ειναι πολλοί αλλα κρατήστε οτι επειδη εχω περασει πάνω απο 10 χρονια στο νησι, δηλ. θα μπορουσε να θεωρηθεί ως η δεύτερη πατρίδα μου.

Λοιπόν εχουμε και λέμε. Πριν λίγες ώρες δημοσιεύτηκε μια δημοσκόπηση των Guardian ICM για το δημοψήφισμα στη Μεγάλη Βρετανία, η οποία έδειξε 52 - 48 υπερ του Brexit.
Ειναι η πρώτη δημοσκόπηση απο τις αρχές Μαΐου που δείχνει προβάδισμα του Leave. Η προηγούμενη δημοσκόπηση της ICM που εγινε πριν δυο εβδομάδες, έδειχνε 10 ποσοστιαίες μονάδες προβάδισμα του Remain.

Η ποιοτική διαφορά αυτής της δημοσκόπησης ειναι οτι εγινε παράλληλα, τηλεφωνικά και on line. Και στις δυο προηγείται το Leave.

Όλες οι προηγούμενες τηλεφωνικές δημοσκοπήσεις έδειχναν προβάδισμα του Remain. Ειναι η πρώτη που δείχνει προβάδισμα του Leave.

Απο τη δημοσίευση η στερλίνα εχει διολισθήσει κατα 1%, αλλα η ανακοίνωση εγινε προς το κλεισιμο των αγορών. Μένει να δουμε πως θα διακυμανθεί η ισοτιμία αύριο οταν θα εχουμε όλες τις αγορες ανοικτές.

Το ενδεχομενο της επικράτησης του Leave δεν εχει ενσωματωθεί στην τιμολόγηση των μετοχών, νομισμάτων, ομολόγων και κατοικιών στη Μεγάλη Βρετανία

Επειδη εκει συνήθως τα αποτελεσματα των δημοψηφισμάτων υλοποιούνται, το  ενδεχομενο μιας επικράτησης του Leave θα προκαλέσει τεκτονικές αλλαγές και μια χαοτική κατασταση στην παγκόσμια οικονομία επειδη το Brexit αφορά την 1η αμυντική δύναμη της ΕΕ (3η παγκοσμίως), αφορά το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό κέντρο και τη μεγαλυτερη οικονομία του κόσμου (η ΕΕ ως άθροισμα).

Για την Ελλαδα τα πραγματα ειναι πιο ασφαλή λόγω της συμφωνίας της 23ης Μαΐου, η οποία ελπίζω να ολοκληρωθεί τις επόμενες ημέρες. Αλλα μπροστά σε ενα τέτοιο γεγονός, τίποτα δεν θα παραμείνει όρθιο.

Κατα τα γνώμη μου, το ζήτημα ειναι κατα αρχήν οικονομικό αλλα εχει σοβαρές γεωπολιτικές επιπτώσεις γιατι ενδεχομενως να δώσει ώθηση στον ευρωσκεπτικισμό και να εντείνει τις διαλυτικές τάσεις στην Ευρωπη.

Το συμφέρον της ελληνικης πλευράς ειναι να παραμείνει η Μεγάλη Βρετανία στην ευρωπαϊκή οικογένεια.

Tuesday, 31 May 2016

Σχόλιο περί του θέματος των off shore λογαριασμών πολιτικών

Οι ΣΥΡΙΖΑ - ΑνεξΕλ τώρα "λούζονται" τη λαικιστική αντιπολιτευτική πολιτική του. Αναφέρομαι συγκεκριμένα στη συστηματική λασπολογία των προηγούμενων χρόνων περί off shore..

Είναι άλλο θέμα, η νομοθέτηση για το άνοιγμα εταιριών ή λογαριασμών σε ευρωπαικές χώρες (ή άλλες συνεργάσιμες χώρες) στο πλαίσιο μίας συμμορφωσης στο ευρωπαικό δικαιο ή οδηγίες ... και είναι αλλο θέμα το άνοιγμα λογαριασμού σε μη συνεργάσιμη χώρα σε φορολογικά και ποινικά θεματα...

Στο πλαίσιο της ευρωζώνη...ς ή της ευρωπαικής ένωσης, δεν πρέπει να δημιουργείται νομικό ζήτημα να ανοιγεται λογαριασμός σε μία αλλη χώρα της ένωσης... φυσικά είναι αλλο ζήτημα το ανοιγμα λογαριασμού σε φορολογικό παράδεισο, ο οποίος δεν συνεργάζεται σε φορολογικά ή άλλα νομικά θέματα.

Επίσης είναι άλλο θέμα η νομοθέτηση για συμμόρφωση στο ευρωπαικό πλαίσιο και είναι άλλο θέμα η επιβολή κανόνα δεοντολογίας στο επίπεδο κόμματος ή Βουλής κ.ο.κ...
 
Να αναφέρω ένα παραδειγμα στη Μεγαλη Βρετανία. Ο Τόνυ Μπλέρ ως πρωθυπουργός, θεωρούσε ασυμβατη πρακτική με την υπουργική ιδιότητα, το να στέλνει κάποιος (-α) υπουργός τα παιδιά του (της) σε ιδιωτικό σχολείο. Αυτό δεν ήταν παράνομο συμφωνα με τη βρετανική νομοθεσία.... ήταν όμως ασυμβατο και προκαλούσε την άμεση παραπομπή του ενδιαφερόμενου (-ης)
 
Με λίγα λόγια, η απαγόρευση επενδύσεων σε διεθνώς συνεργάσιμες χώρες ή επενδυτικά προιόντα μπορεί να απαγορευτεί μόνο στο πλαίσιο ενός κανόνος δεοντολογίας που θα συμφωνηθεί στο επίπεδο Βουλής (δυσκολα) ή κόμματος (πιο εύκολα).
 
Αυτό ισχύει και σε μετοχές ή ομόλογα. Αυτή τη στιγμή, απαγορεύεται σε βουλευτές η επενδυση σε μετοχές (γιατί? ) αλλά δεν απαγορευεται σε αμοιβαία εξωτερικού που επενδύουν σε μετοχές (ενδεχομένως και στην Ελλαδα). Επίσης δεν απαγορευεται η επενδυση σε ομόλογα αλλά με το PSI ενδεχομενως να υπήρχαν βουλευτές οι οποίοι κερδοσκόπησαν στα ελληνικά ομόλογα ενω ταυτοχρονα πίεζαν για χρεοκοπία.
 
¨Ολα τα παραπάνω εντάσσονται στο πλαίσιο της κανονιστικής συμμορφωσης, η οποία σε απλά "ελληνικά" ονομάζεται compliance.
 
Για το δια ταύτα...
 
1. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να νομοθετήσει χωρίς να έρχεται σε πλήρη αντίθεση στη δημαγωγία του.
 
 
 
2. Εάν επιθυμούν τα κόμματα να κάνουν σοβαρή δουλειά στο θέμα θα πρέπει να το δουν ολιστικά και σοβαρά δηλ. να α) καθιερώσουν κανόνα δεοντολογίας που να καλύπτει σοβαρά τα θέματα των επενδυτικών δραστηριοτήτων και β) να ιδρυθεί τμήμα κανονιστικής συμμόρφωσης στη Βουλή, το οποίο θα εξετάζει όχι μόνο τις επενδύσεις αλλά και το σκεπτικό της επένδυσης με βάση την κοινοβουλευτική πρακτική και ρητορική

Monday, 30 May 2016

Σχόλιο περί φορολογικής πολιτικής

Εξαιρετική απεικόνιση του αδιεξόδου της φορολογικής πολιτικής που εξασκείται τα τελευταία χρονια, η οποία δημοσιεύεται στην Καθημερινή. Εχει πέντε αναγνώσεις:

1. εφαρμόζεται φορολογική πολιτική στο πλαισιο μιας λαϊκίστικης προσέγγισης σύμφωνα με την οποία, στα φορολογικά βάρη συνεισφέρουν μονο εκεινοι που δεν μπορούν να φοροδιαφεύγουν. Κοινώς, οι κυβερνήσεις επιλέγουν την ευκολότερη λυση με βραχυπρόθεσμα οφέλη αγνοώντας τη μεγάλη εικονα και τις -μέσο -μακροπρόθεσμες επιπτώσεις. Ως γνωστόν, ειναι πιο εύκολο να πάρεις απο πολλούς λίγα, παρα πολλα απο λίγους. Επισης η μειωση των δαπανών εχει λιγότερους οπαδούς συγκριτικά με την αυξηση της φορολογίας. Αντιθέτως, το πολιτικο συστημα ακολουθεί τον πιο εύπεπτο δρόμο του να παίρνει πολλα απο λίγους και του να αυξανει τη φορολογία αντι να μειώνει τις δαπανες γιατι αυτο συμφέρει επικοινωνιακά βραχυπρόθεσμα.

2. η αυξηση της φορολογίας προκαλεί μείωση της κυκλοφοριας χρήματος και των τιμών των επενδύσεων. Αυτο εχει ως αποτελεσμα, τη μειωση των τιμών των ακινήτων ή την αυξηση  της συγκέντρωσης στην οικονομία (μεσω του κλεισίματος των μη ανταγωνιστικών επιχειρήσεων που ιστορικά δεν συνεισέφεραν σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές). Αυτο σημαίνει οτι περιουσίες θα αλλάξουν χέρια και  θα δημιουργηθεί χώρος για την ανάπτυξη ανταγωνιστικών εταιριών που θα κινούνται στο πλαισιο της επίσημης οικονομιας.

3. Οι οφειλές των άμεσων φόρων κι ΕΝΦΙΑ δειχνουν να μην μπορούν να εξυπηρετούνται. Γι αυτο το λόγο, η κυβερνηση επιβάλει αυξήσεις στους έμμεσους φορους (βαρύτερος φόρος γιατι επηρεαζει το σύνολο της οικονομιας και πολιτών) και ευελπιστεί οτι μεσω της αύξησης της κυκλοφοριας πλαστικού χρήματος θα αυξηθούν και τα έσοδα. Αυτο δεν δειχνει να εχει ακομα σημαντικά αποτελέσματα γιατι α) οι ταμειακές μηχανές δεν εχουν συνδεθεί με το taxis και β) ενα σημαντικο τμημα της δραστηριότητας ειτε κινειται στην ανεπίσημη οικονομια είτε κανει συναλλαγές στο εξωτερικό.

4. Με το φόρτωμα με φόρους όλων των πολιτών, θα ελέγχεται η κατανάλωση κι ο πληθωρισμός. Ως γνωστόν, η ελληνικη οικονομία δημιουργεί εύκολα πληθωρισμό λόγω των απαρχαιωμένων δομών λειτουργίας της οικονομιας. Ακομα κι αν ανακάμψει η οικονομική δραστηριότητα, η ιδιωτική κατανάλωση θα ελέγχεται μεσω των φόρων που θα κουβαλάμε απο τα χρονια της κρισης.

5. Το πολιτικο συστημα δεν γνωρίζει τι ψηφίζει, δεν συζητά στη βαση ενος στρατηγικού σχεδίου, στο οποιο εχει την ιδιοκτησία. Δείχνει οτι διαπραγματεύεται αλλα απλα αναβάλει αποφάσεις και δέχεται το χειρότερο σενάριο που τουδίνουν λόγω έλλειψης χρόνου και χρημάτων.

Επιλέξτε οποία ανάγνωση επιθυμείτε απο τις παραπάνω (ή συνδυασμό). Σε καθε περιπτωση,

α) το οτι εχουμε άνω του 50% των πολιτών να δηλώνουν εισόδημα κάτω απο το  αφορολόγητο και 24% ανεργία και ταυτόχρονα μετα απο 8 χρονια κρισης να εχουμε κοινωνική σταθεροτητα δείχνει το μεγάλο μέγεθος της ανεπίσημης οικονομιας και

β) το οτι η εκτέλεση του προυπολογισμού, ειναι μέχρι στιγμής καλύτερη της αναμενόμενης δεν βασίζεται στην αυξηση της φορολογίας. Βασίζεται κυριως α) στην αυξηση των οφειλών του δημοσίου και β) στην αυξηση των φόρων ΠΟΕ (ρυθμίσεις παλαιότερων οικονομικών ετών).

Οταν τα παραπάνω γίνουν αντιληπτά στην κρισιμη μάζα του εκλογικού συστηματος κι οταν υπαρχει εναλλακτική λυση που θα εξηγήσει τα πραγματα με απλα λόγια και δεν θα κουβαλά ιδεοληπτικά βαρίδια του παρελθόντος, ... τοτε θα φύγει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ΑνεξΕλ με εκλογές ...

Oι συγκεντρώσεις που προγραμματίζονται ειναι αέρας στα πανιά του Τσιπρα και θα συσπειρώσουν τους ψηφοφόρους της κυβέρνησης. Η χώρα κινείται ήδη στη φαση της μετα μνημονιακής εποχής γιατι πολύ απλα ολα τα σημαντικά πολιτικα κόμματα εχουν ψηφίσει μνημόνιο

Αυτά ....

Thursday, 26 May 2016

Τι πρέπει να κάνουμε μετά τη συμφωνία στο eurogroup?



Μετά τη συμφωνία στο eurogroup αρχίζουν να φαίνονται οι θετικές επιπτώσεις στο λεγόμενο country risk. Αναφέρομαι στη βάση αξιολόγησης κάθε επένδυσης, είτε αυτή είναι δημόσια είτε είναι ιδιωτική... ...

το ζητούμενο όμως παραμένει, κι αφορά τη δημιουργία και υλοποίηση ενός ελληνικού αναπτυξιακού προγράμματος στο οποίο θα έχουμε την πλήρη ιδιοκτησία......

…το πρόγραμμα θα συμπεριλαμβάνει κατά αρχήν το πού θέλουμε να πάμε ως χώρα και τι πρέπει να γίνει για να επιτευχθεί η αναβάθμιση της στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας. Θα συμπεριλαμβάνει την υλοποίηση των απαραίτητων διαρθρωτικών αλλαγών που απαιτούνται για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, με ταυτόχρονη εμπέδωση της κοινωνικής συνοχής και δικαιοσύνης.

Για να επιτευχθεί όμως αυτό απαιτείται η δημιουργία ενός partnership στο οποίο θα συμμετέχουν και θα συμφωνήσουν όλες οι οικονομικές και κοινωνικές δυνάμεις της χώρας.

Μιλώντας πέρσι για την προετοιμασία ενός σημαντικού συνεδρίου με τον Ολλανδό πρέσβη, στην ερώτηση μου στο που βασίζεται η επιτυχία του Ρότερνταμ, το οποίο είναι η εμπορική πύλη της Ευρώπης και το μεγαλύτερο λιμάνι του κόσμου, ... 

μου απάντησε... "Η σωστή ερώτηση είναι πως γίνεται να είναι Ολλανδικό το μεγαλύτερο λιμάνι της Ευρώπης και όχι Γερμανικό. Πως γίνεται να μην είναι το μεγαλύτερο λιμάνι το Αμβούργο το οποίο ανήκει στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης?" ...

"....η απάντηση είναι ότι στο Ρότερνταμ έχουμε κτίσει ένα τόσο ισχυρό partnership μεταξύ διοίκησης του λιμανιού, επιχειρηματιών και εργαζομένων το οποίο εγγυάται την ανταγωνιστική λειτουργία του λιμανιού και κυρίως την αξιοπιστία στις προσφερόμενες υπηρεσίες. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το λιμάνι του Ρότερνταμ έχει λιγότερες ημέρες απεργίας από το Αμβούργο, είναι πιο ανταγωνιστικό και οι προσφερόμενες υπηρεσίες είναι καλύτερες σε σχέση με τα γαλλικά, γερμανικά ή βέλγικα λιμάνια."

Αυτό …
 
 

Friday, 12 February 2016

H ελληνική οικονομία δείχνει στοιχεία αντοχής ....

Θα προσπαθήσω να περιγράψω την κατάσταση με βάση την ανάλυση των hard facts της οικονομίας
• Η πτώση της τιμής του πετρελαίου (κοντά στα $26 το οποίο είναι χαμηλό 12 ετών) επιδρά θετικά στην οικονομία της ευρωζώνης, άρα και στην ελληνική.
Σε συνδυασμό με την υποτίμηση του ευρώ από το 1,3930 τον Μάιο του 2014, σε 1,13 σήμερα, και το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας (το οποίο αναμένεται να ενισχυθεί) δημιουργείται ένα θετικό υπόβαθρο για περεταίρω ανάπτυξη της οικονομίας της ευρωζώνης. •
•Ανακοινώθηκε ότι η γερμανική οικονομία συνεχίζει να βρίσκεται σε τροχιά σταθερής ανάπτυξης. Πιο συγκεκριμένα, το γερμανικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 0,3% κατά το 4ο τρίμηνο του 2015.
Για το σύνολο του 2015, η γερμανική οικονομία εκτιμάται ότι επεκτάθηκε κατά 1,7%. Τέλος η ανεργία βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά, και οι πραγματικοί μισθοί αυξήθηκαν κατά 2,5% κατά το 2015, το οποίο είναι η υψηλότερη αύξηση από το 2008.
• Αυτό είναι θετικό για το σύνολο της οικονομίας της ευρωζώνης άρα και της ελληνικής, η οποία θα ωφεληθεί λόγω των επενδύσεων (τύπου Fraport), των εξαγωγών και του τουρισμού.
• Παρόλα αυτά, η ευρωπαϊκή οικονομία αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις, οι οποίες ενδεχομένως να την επηρεάσουν αρνητικά στο μέλλον (ακόμα δεν έχει συμβεί).
Αναφέρομαι στη μείωση των εξαγωγών λόγω επιβράδυνση της ανάπτυξης στην Κίνα και στις άλλες αναδυόμενες οικονομίες, και την ενδεχόμενη ανακοπή της ανάπτυξης στις ΗΠΑ. Υπάρχει όμως και το ζήτημα της ασύμμετρης απειλής των προσφύγων, που εντείνεται λόγω της ραγδαίας πτώσης της τιμής του πετρελαίου και της αναδιάταξης των γεωπολιτικών συσχετισμών στη Μέσης Ανατολή.
• Η αύξηση της αβεβαιότητας καταγράφεται στην πτώση των χρηματιστηρίων και στην πτώση του γερμανικού δείκτη επιχειρηματικής εμπιστοσύνης τους τελευταίους δύο μήνες.
• Στην Ελλάδα, παρά τα θέματα πολιτικής σταθερότητας που έχουν ως αίτια α) το ασφαλιστικό σε σχέση με τις σχέσεις μας με τους δανειστές (κουαρτέτο) και β) παρά το προσφυγικό, η οικονομία δείχνει στοιχεία αντοχής και δυναμικότητας. Πιο συγκεκριμένα:
* ανακοινώθηκε αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής κατά 5,2% τον Δεκέμβριο λόγω της ενίσχυσης της παραγωγής ηλεκτρισμού και ορυχείων.
* Είχαμε όμως κι αύξηση στους περισσότερους κλάδους της μεταποίησης με το σχετικό δείκτη να αυξάνεται κατά 3,3%. Και φαίνεται ότι αυτό δεν είναι συγκυριακό φαινόμενο επειδή ο συγκεκριμένος δείκτης κινείται ανοδικά από το Σεπτέμβριο (με εξαίρεση τον Οκτώβριο)
* Οι εξαγωγές (εκτός πετρελαιοειδών (αυξήθηκαν κατά 2,7% τον Δεκέμβριο, ενώ αυξήθηκαν κατά 7,9% κατά το 2015. Καταγράφονται σημαντικές επιδόσεις στους κλάδους των βιομηχανικών προϊόντων (+6,8%), των μηχανημάτων (+14,2%), των αγροτικών προϊόντων+12,8% και κυρίως του λαδιού (+122,7%).
Σε γενικές γραμμές, τα στοιχεία δείχνουν ότι
• Πρέπει να κλείσει η αξιολόγηση άμεσα για να δοθεί βάθος στην ελληνική οικονομία. Επιπροσθέτως, η οικονομία χρειάζεται άμεσα ισχυρό πολιτικό κέντρο (ηγεσία), το οποίο θα δημιουργήσει ευνοϊκό, σταθερό περιβάλλον για να έρθουν επενδύσεις.
• Η οικονομία περνά μία αλλαγή παραγωγικού μοντέλου, κατά την οποία, παραδοσιακοί εσωστρεφείς κλάδοι της οικονομίας καταρρέουν (δημόσιο, κατασκευή κατοικίας, κλπ), ενώ οι νέοι εξωστρεφείς κλάδοι της οικονομίας (τουρισμός, εξαγωγές κλπ.) καλύπτουν μέχρι στιγμής το κενό.
• Επίσης, η επικείμενη ορθολογική διαχείριση των κόκκινων επιχειρηματικών δανείων θα δημιουργήσει μείωση των θέσεων εργασίας λόγω του κλεισίματος των εταιριών ζόμπι ή του κύματος εξαγορών και συγχωνεύσεων.
• Τα Capital controls δείχνουν να μην επηρεάζουν σημαντικά το ανταγωνιστικό, εξωστρεφές τμήμα της οικονομίας. Επίσης τα στοιχεία δείχνουν μικρή αλλά σταθερή αύξηση της απασχόλησης, και το σημαντικότερο των ασφαλισμένων (λόγω έλλειψης μετρητών). Επίσης, οι θέσεις εργασίας που δημιουργούνται, ακόμα είναι κυρίως κάτω από τα 900 ευρώ μηνιαίως και σε μεγάλο βαθμό αφορούν μερικής ή εκ περιτροπής απασχόλησή.
• Η οικονομία χρειάζεται επενδύσεις για να καλυφθεί το κενό που δημιουργείται από την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου. Να αναφέρω κλάδους που θα επηρεαστούν αρνητικά, τράπεζες, αγρότες, μικρομεσαίοι . Ειδικά οι πρώην τραπεζικοί, με σωστή διαχείριση θα μπορούσαν να γίνουν ισχυρός μοχλός ανάπτυξης εάν χρησιμοποιηθούν ως ανθρώπινο δυναμικό στην πραγματική οικονομία.
• Ενώ το βασικό ρίσκο της περσινής χρονιάς ήταν το ζήτημα του ευρώ, η βασική ασύμμετρη απειλή που αντιμετωπίζουμε είναι το προσφυγικό. Παρόλα αυτά, κι εφόσον γίνει ορθολογική διαχείριση στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, μπορεί να αποδειχθεί κι ως καταλύτης ανάπτυξης και γεωπολιτικής ενίσχυσης.

Tuesday, 3 November 2015

3rd Nov, 2015 Greece needs to run fast to integrate NEETs to job market (NEETs - Not in Education, Employment, or Training)


·         EU’s Finance Commissioner Moscovici arrives in Athens today.  Greece’s government is planning to submit the next omnibus bill in local Commons, by this Thursday.

·         Following the 'better than expected' results of stress tests, the Greek Banks rallied yesterday, helping to an increase of trading volume (45 mios) and index (3.08%). More specifically, the Eurobank and Alpha closed at +29% followed by National (+18%) and Piraeus (+7.6%). Attica Bank which is a no-systemic small bank owned by TSMEDE (pension fund of engineers), rejected commentaries which suggest that there will be a split between ‘good bank’ and bad bank’.

·         According to UN Refugees Agency, almost all refugees who entered EU in October came through Greek islands. More specifically,  in an effort to reach central/western Europe, approx. 210,000 out of a total of 218,000 refugees who entered in EU in October,  passed from Turkey through Aegean Sea, and landed to Greek islands (mainly the island of Lesvos).

·         According to Hellenic Association of Tourism Enterprises’ Andreadis, the early bookings from UK, show an increase of +6% vs. those of last year.  

·         According to European Central Bank, Greece may face an increase in unemployment, up to the level of 28.1%, in 2016. Greece has the highest rate of unemployment (25%) and long-term unemployment (73.1%) among the 28 EU countries. In addition, more than half of Greeks (52.4%) aged 15-24 are out of job which is tripled compared to OECD average.

·         According to Social Inclusion Monitor Europe, Greece gets the lowest score among the 28 countries of EU, as regards Social Justice Index. This is due to low score in poverty prevention, equal opportunities to education, access to job market, social inclusion without discrimination, health and inter-generation justice. According to Bergelsmann institute approx. 36% of Greek population faces the threat of poverty and social exclusion; the situation has significantly deteriorated during the last 6 years due to debt crisis and disinvestment. He added that ‘the target is the shielding of the competitiveness of the Greek tourism product, which must overcome a series of direct challenges such over-taxation, illegal accommodation, boosting investor interest and corporate liquidity’. 

Risk assessment. Greece gradually returns to normality and reality. Up to now, Greece's government ratifies the frontloading 3rd MoU, with emphasis on the recapitalisation of Greek Banks, pension cuts and taxation of those sectors which were not taxed in equal terms with the rest of local economy. 

However, it becomes absolutely necessary to see relaxation of taxation concerning a) this part of economy which couldn’t tax evade such as employees, b) entrepreneurship which will generate jobs and c) real estate which impacts several professions and can assist on repayments of loans and citizens’ debt to the Greek state.

More specifically, local government needs to start from abolishing all hidden costs which are called ‘isfores yper triton’ which concern contributions of citizens and businesses to pension funds of local elites. In addition, it needs to adjust or even abolish the so called ‘efapax’ (lump sum money) which is paid to new pensioners to those pension funds which are heavily subsidised by state budget.
 
In any case, Greece needs to implement a fair, transparent and stable tax system, in order to attract foreign investments with long term time horizon, which reduce unemployment. 

It also needs to invest in education in order to reduce the skills mismatch. The vast majority of local universities is not linked to market and still generate graduates of anachronistic and/or irrelevant skills and background. 
 

Last but not least, according to institute Bertelsmann 28.4% of Greece’s young populationaged 20-24 in 2014, were included in NEETs category (Not in Education,Employment, or Training). This doesn’t only represent a significant social and economic problem but a time bomb for Greece’s existence as well.

 

Saturday, 31 October 2015

31st Oct, 2015, Stress Tests' results of Greek Banks are considered better than expected


·         The European Central Bank announced that the Greek systemic banks will need 4.391 bios euros of additional capital according to basic scenario, 14.4 bios euros according to worst case scenario. This exercise was based on end-June’15 financials. More specifically:

o   Alpha Bank, 263 mios for basic scenario, 2.743 bios for worst case

o   Eurobank, 339 mios for basic scenario, 2.122 bios for worst case

o   National Bank: 1.576 bios for basic scenario, 4.6 bios for worst case

o   Piraeus Bank: 2.213 bios for basic scenario, 4.933 bios for worst case 

·         According to Greece’s Foundation of Economic & Industrial Research (IOBE), the local Economic Climate Index continued its increasing trend since July; it closed at 86.5 in October vs. 83.1 in September and 75.2 in August. On the other hand, Eurozone’s index slightly increased to 105.9 in October vs. 105.6 in August. 

·         Greece's Economic Climate Indices increased across all industrial sectors i.e. Manufacturing’s index improved to -19.6 in October from -23.3 in September but it is still lower compared to October 2014 (-0.6). This was due to an improvement of expectations as regards the following 3 month period (Oct: +11.7, Sep. +14.3 and Aug: -10.5). In addition, expectations concerning sales improved for a 2nd month in a row (Oct.’15: 1.2, Sep’15: +2.9 and Aug: -33.1).
 
·         Greece’s current account closed at surplus for a third month in a row. More specifically, August’s surplus was recorded at 2.1 bios vs. 1.9 bios in August’s 2014. The current Account’s improvement is associated to the remarkable performance of Greek tourism which showed an increase of 8.5% as regards its balance of payment during Jan-Aug period. More specifically inflows increased by +7.5% while outflows decreased by -1.5%.

·         The number of arrivals of tourists in Greece, increased by +10.6% (annualised) during the period Jan-Aug, which is lower compared to the same period in 2014 (+22.1%). In August the number of tourists increased by +2.8% only, which is lower vs. August 2014 which showed an increase of 25.0%.

·         Arrivals of US tourists in Greece increased by +35.7% during the period Jan-Aug (+24.8% during the same period of 2014), while German tourists increased by 22.5% (+4.5% in same period of ‘14), and arrivals of British tourists increased by +24.9% (+4.5% in same period of ’14). On the other hand, arrivals of Russian tourists decreased by -62.2% during Jan-Aug period 2015 (remained stable during the same period of 2014). 

·         Greece’s inflows from shipping decreased by +2.3% during the period Jan-Aug; there was a drop of 46.7% in August due to the  implementation of capital controls.  

·         Expectations as regards construction slightly improved to -49.4 in Oct’15 vs. -52.8 in Sep’15. However, this was due to an improvement in Public Sector Construction only, which showed a remarkable increase to 80.5 in Oct’15 vs 58.5 in Sep’15 and 36.2 in Aug’15. 

·         Turkey holds parliamentary elections this Sunday Nov 1st, which is the second in five months, with the governing AK Party hoping to win back its parliamentary majority. Deterioration of local economy, status of Turkish Democracy, regional geopolitics and security are among the key issues of concern for Turkish electorate. 

·         Refugees’ tragedy continues in Aegean Sea. More than 100 children have drowned in the Aegean over the last two months. Tsipras accused some European officials of not caring about these deaths and ‘crying crocodile tears’ over them.
 
Risk assessment. Turkey holds parliamentary elections this Sunday, November 1st, the second elections in five months with ruling AK Party hoping to win parliamentary majority. The geopolitical developments in Syria combined with escalating attacks in Turkey’s interior by Kurdish forces and ISIS, have increased anxiety among Turkish citizens and may impact the final elections’ outcome. Turkey has gradually become ‘a nervous country’ and this represents a major threat for regional stability.
The developments in Turkey, enhances Greece's geopolitical role in the region of SE Europe and Middle East and this could facilitate the ongoing discussions as regards debt relief and investments. However, Greece has to increase its efforts in order to fulfil its obligations to creditors and enhance competitiveness and internationalisation of its economy. 
As it was predicted in previous commentaries, the total capital needs of Greek Banks are significantly lower than the amount which is included in the 3rd MoU (25 bios). In addition, this exercise was performed based on end-June’15 results and before the agreement of July 13th, when local political uncertainty was skyrocketing.
It appears that both Eurobank and Alpha Bank’s positions are better, compared to the ones of National Bank and Piraeus Bank. National Bank shows comparatively higher capital needs but the biggest part could be covered by the sale of its Turkish subsidiary - Finansbank. It appears that Piraeus Bank shows comparatively the highest capital needs and will need more work to raise capital.
The task of the first three banks (Eurobank, Alpha & National Bank of Greece) to attract capital from markets and maintain management seems feasible. However, Piraeus Bank will need more effort to attract foreign capital and this seems highly unlikely at this stage. However, there will be no issue as the additional capital will be provided by state funds, within 3rd MoU context.   
In addition, the Bank of Greece performed stress test on Attica Bank, a small, not systemic bank, which is owned mainly by the Pension Fund of Engineers (TSMEDE). It appears that Attica Bank has significant capital needs compared to its size (857 mios for basic scenario and 1.021 bios for worst case). It is highly unlikely that Attica Bank will raise capital and most probably will be acquired by one of the four systemic banks, with the support of state funds.
All Banks will need to submit by November 6th, a specific strategic plan which will include sources of capital injection. 
In general, the results of stress test are better than expected. Eurobank showed a remarkable improvement as it appears to maintain the best position among the four systemic banks. The leadership Karamouzis-Karavias proved to be successful in its strategy to turnaround the bank's position.

Overall, considering that the local economy shows better performance in 2015 compared to initial estimates, shows that Greek Banks maintain significant value to investors and could be reactivated soon in order to start financing the local real economy again.
However, there are a lot of pending items starting with the recapitalisation bill which needs to be ratified by local Parliament by tomorrow. In addition, Greece needs to proceed on the  implementation of the structural reforms which are included in the 3rd MoU, which will improve the overall investments' sentiment and facilitate the attraction of private sector's investment funds.
Last, but not least, Greece’s government needs to gradually change the mix of policies from increase of revenues (through increase of taxation) to decrease of expenses. This will allow local citizens and enterprises to breath and facilitate the implementation of structural reforms
.